عربی زبان مقدس است؟

تقدس تعصب می آفریند و تعصب منجر به خشونت می شود!

چه خوب و موثر خواهد بود٬ اگر چنین گفتمان های سازنده که نیاز مبرم جامعه ی تقدس پرور ما به صورت عام و ضرورت تبادل اندیشه میان روشنفکران و اندیش مندان به صورت خاص٬ بدون غرض های شخصی و ترور شخصیت دیگران ادامه پیدا کند. قبل از آن که به اصل مطلب بپردازم مناسب میدانم تا از دو دوست٬ جناب میرحسین مهدوی و دوست دیگری پرده نشین٬ زیر نام مستعار «چشمه» به تبادل نظر و نقد پرداخته اند تشکری داشته باشم٬ و ای کاش محترم و یا محترمه «چشمه» این مسئله را در نقدی که بر نوشته آقای مهدوی نوشته بودند در نظر میگرفتند که فقط به نقد اثر میپرداختند و نه نقد شخصیت؛ البته که هیچ کدام مانعی ندارد٬ اما هر نکته جا و هر سخن مکانی دارد٬ این نکته نیز قابل یاد آوریست که نمیشود شخصی را به جرم اندیشه ی دیروزی اش٬ امروز محکوم به سکوت کنیم٬ و تغییر اندیشه جرم نیست.

و هم چنان سپاس بی پایان از همه ی خوانندگان کابل پرس مخصوصا آن عده که در کامنت گذاشتن و ابراز نظر کوتاهی نکردند و نظرات موافق و مخالف خویش را اباز داشتند و در پاره ی موارد با نیش ها و سرزنش ها نوازشم دادند و تنها برداشت من٬ اینست که از این نیش ها عسل می طراوت.

البته تصمیم ندارم به بند بند نوشته ی دوست گرانمایه ام جناب مهدوی بپردازم این کار را قبلا جناب چشمه انجام داده اند و این نوشته در ادامه ی و تایید نوشته ی قبلی به نگارش در آمده است.

عربی زبان مقدس است؟!

لازم میدانم تا برای روشن شدن بحث به گذشته ها برگردیم٬ قبل از ظهور اسلام و نزول قرآن٬ در مکه (مکرب) ۳۵۰ بت برای پرستش در کعبه ای که امروز ملیونها مسلمان سالانه به زیارت و طواف آن به مکه مسافرت میکنند، برای عبادت و نمایش گذاشته می شد. ساکنین مکه آنزمان (قبل از اسلام) به زبان عربی صحبت میکردند که قرآن به همان زبان نازل گردید؛ زبان که امروز «مقدس» پنداشته میشود و پرستش صدها بت در کعبه با همین زبان عربی صورت میگرفت. اگر از آقای مهدوی دوست دیرینه ی من و دوستان که هم نظر ایشان هستند بپرسیم که نظر شما نسبت به زبان عربی قبل از اسلام چیست؟ تصور نمیکنم که کلمه «مقدس» را کنار «عربی» اش بگذارند٬ با توجه به اینکه زبان عربی یک جا با قرآن نازل نگردیده و قبل از آن رواج داشته است٬ بنا بر این زبان عربی از ابتداء مقدس نبوده است.

این گونه بود که لطف خداوند شامل حال اعراب جاهل ٬ بت پرست و بادیه نشین آن زمان میشود و کتاب مقدس با زبان نا مقدس آنزمان نازل میگردد و خداوند در این گزینش و انتخاب ناگزیر بود٬ چون این زبان مروج بوده است، پس عامل مقدس شدن زبان عربی «دین» اسلام است٬ اگر چنین برداشت درست باشد بنابراین سایر زبان های که مسلمانان با آن تکلم میکنند نیز مقدس شمرده میشود.

مقدس٬ مقدس است و درجه بندی نشده است بطور مثال" مقدس" و "مقدس تر" نداریم. اما آيت الله خمینی در رساله اش چنین حکم میکند:"مس نمودن خط قرآن، يعني رساندن جايي از بدن به خط قرآن براي كسي كه وضو ندارد حرام است. ولي اگر قرآن را به زبان فارسي يا به زبان ديگر ترجمه كنند مس آن اشكال ندارد. ( رساله توضیح المسائل، مسئله 317).

قرآن٬ قرآن است٬ فارسی و یا عربی٬ ولی همان کلام الهی است چگونه است که دست زدن بدون وضو به عربی اش حرام و بر ترجمه اش اشکال ندارد و این چه پیامی میتواند داشته باشد به جز اینکه کلام (زبان) مقدس تر از پیام (قرآن) است.

اما پیشوای دیگری چنین حکم میکند٬ ابوحنيفه امام اعظم اهل سنت : اذان و نماز و تلبيه به زبان فارسي جايز است (السرخسي المبسوط ج1، ص36-37)٬ اما پیروان اهل تسنن نیز با این فتوا ظاهرا مخالف هستند اینکه چرا و چگونه باید از علمای اهل تسنن پرسید.

این فرامین متضاد در اساسی ترین مسایل دینی را چگونه توجیه دینی و علمی خواهند شد و مقدس شمردن و خط سرخ کشیدن بر پاره ی از مسایل دینی جز غرض های شخصی٬ زبانی و نسبی پایه و اساس دیگری نخواهد داشت.

شاید این نکته را کسی رد نکند که تقدس تعصب می آفریند و در نتیجه تعصب٬ منجر به خشونت میشود کنکاش و مخالفت با هر پدیده ی مقدس جرم و خیانت محسوب میشود و تقدس گرایان و تقدس پروران در برابر مخالفین خویش با استفاده از فضای تقدس گرایی و تقدس پروری حاکم به سرکوب و خشونت دست میزنند.

نمونه‌اي از مخالفت مسيحيان با اين كار به دار آويختن ويليام تيندل (William Tynndale و آتش زدن جسد وي در سال 1536، به جرم ترجمه و نشر عهد جديد به زبان انگليسي است. نسخه‌هاي فراواني از ترجمه‌ي او نيز به كام آتش رفت" اما امروز بعد از شکستن تقدس زبانی انجیل٬ این کتاب را به ۳۰۰ زبان زنده دنیا میتوان یافت کرد و نتیجه ی مثبت اش فراگیر شدن مسیحیت در سراسر جهان است و هیچ تاثیر منفی بر قداست خود کتاب نداشته است.

در اسلام نیز نمونه های داریم که در سطح علمای برجسته اسلامی چنین اتفاقات افتاده است٬ "به طوري كه علامه شيخ احمد بن عبدالرحيم دهلوي معروف به «شاه ولي‌الله» ( متوفاي 1176 ق ) پس از اقدام به ترجمه فارسي قرآن مجيد به نام فتح‌الرحمن في ترجمه القرآن درجامعه‌ ی اسلامي هندوستان مجبور به جلای وطن شد (مجله‌ ی المنار، ج31، ص 636) همچنين حدود هفتاد سال پيش ميان دولت مصر و علماي موافق ترجمه‌ي قرآن از يك سو و علماي مخالف اين كار از سوي ديگر نزاعي شديد درگرفت و سر انجام قضيه به نفع مخالفان ترجمه خاتمه يافت".

اگر مرور کوتاهی در تاریخ بشریت داشته باشیم اکثر گرفتاری های بشریت٬ از تعصب است و این تعصب از تقدیس شدن مکانها٬ زبان ها٬ شخصیت ها٬ کتاب ها و هر آنچه که در حوزه اجتماع بشر مقدس شناخته شده است منجر میشود٬ مثل جهاد مقدس٬ جنگ مقدس٬ خون مقدس٬ خاک مقدس٬ وظیفه مقدس٬ شخصیت مقدس ...

و اگر بدور از این تقدس ها و تعصب ها به مسایل و مشکلات بشریت پرداخته شود بدون شک خیلی از مشکلات بشر حل خواهد شد.

از"فاشیسم مقدس"تا "کتاب مقدس ، زبان مقدس"

پنج شنبه 25 سپتامبر 2008, نويسنده: چشمه

---

کتاب مقدس، زبان مقدس

تجربه و رویایی مستقیم با افسون آیات الهی

يكشنبه 21 سپتامبر 2008, نويسنده: میرحسین مهدوی